Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội thông qua vào ngày 10 tháng 12 năm 2025 (Sau đây xin gọi tắt là Luật Dân số), Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, trừ trường hợp quy định tại điểm c và điểm d khoản 1 Điều 14 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2027.
Theo đó, Phạm vi điều chỉnh của Luật dân số: quy định về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.
Chính sách của Nhà nước về dân số: Nhà nước thực hiện chính sách dân số toàn diện với các biện pháp duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số, huy động toàn xã hội tham gia, bảo đảm nguồn lực cho công tác dân số, thực hiện phân công dân cư hợp lý, ưu tiên, hỗ trợ thực hiện công tác dân số tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển, hải đảo; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực dân số.
Về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số nhằm nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi, tạo sự đồng thuận xã hội trong thực hiện chính sách dân số. Nội dung tập trung vào quyền, nghĩa vụ của cá nhân, gia đình, người sử dụng lao động, lịch ích của cộng đồng; duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số; mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng, cá nhân tham gia truyền thông, vận động, giáo dục về dân số. Hình thức thực hiện đa dạng như trực tiếp, gián tiếp thông qua phương tiện truyền thông và các hoạt động như chiến dịch, sự kiện, triển lãm, cuộc thi.
Về duy trì mức sinh thay thế: tăng thời gian nghỉ thai sản, trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 07 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con; hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi; ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở đối với người có từ 02 con đẻ trở lên.
Về Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh: Khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư; đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai và việc đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh này thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
Về thích ứng với già hóa dân số: Đối với cá nhân chủ động chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ như, chuẩn bị về sức khỏe, tài chính, tâm lý; tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tham gia học tập, nâng cao kiến thức, kỹ năng để duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần và chức năng xã hội; tham gia các hoạt động hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi. Đối với Nhà nước có chính sách hỗ trợ các nhóm đối tượng ưu tiên chủ động chuẩn bị cho tuổi già; quy định chăm sóc người cao tuổi, với phát triển đa dạng các hình thức chăm sóc người cao tuổi; phát triển nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi.
Nâng cao chất lượng dân số: với các quy định tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn; sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh; chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Toàn văn Luật Dân số số 113/2025/QH15: